25 Mart 2026 tarihinde yürürlüğe giren yeni gıda etiketleme yönetmeliği, yanıltıcı ifadeleri, yanıltıcı görselleri ve çocukların gelişimini olumsuz etkileyebilecek ambalajları yasakladı. Artık “Yüzde 100 doğal”, “en doğal”, “hakiki” gibi abartılı tanımların kullanılması mümkün değil. Sadece 24 saat raf ömrü olan ürünlerde “günlük” ifadesinin kullanılması izin verildi. Ambalajlı ürünlerde “taze sıkılmış” ve “fırından taze” gibi terimlerin de kullanımı yasaklandı.
Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından güncellenen Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği, tüketicileri yanıltmamak ve çocukları korumak amacıyla hazırlandı. Yapılan değişiklikler arasında, şiddeti özendiren veya çocuklar üzerinde olumsuz etkiler yaratabilecek figürlerin kullanımının yasaklanması da yer alıyor. Örneğin, klozet, silah ve kafatası gibi görsellerin ambalajlarda bulunmasına izin verilmiyor. Ancak gülümseyen yüz veya nazar boncuğu gibi olumlu semboller bu kuralların dışında kalıyor.
Yeni düzenlemeyle, ambalajlarda kullanılan ifadelerin yanıltıcı olmaması için kapsam genişletildi. Gerçek meyve yerine aroma kullanılan ürünlerde, o meyvenin görselinin gösterilmesi yasaklandı. “Peynirli” veya “çilekli” gibi ifadeler yalnızca gerçek bileşen kullanılması durumunda kullanılabilecek. Aroma içeren ürünlerde ise “aromalı” ifadesinin mutlaka yer alması gerekiyor.
Tüketicilerin yanıltılmasını önlemek amacıyla pazarlama terimlerine de kısıtlamalar getirildi. Endüstriyel olarak üretilen ürünlerde “ev yapımı” ifadesinin kullanımı yasaklanırken, “yüzde 100 doğal”, “en doğal”, “hakiki” gibi tanımlar da geçerliliğini yitirdi. “Doğal” ifadesinin kullanılabilmesi için ürünün hiçbir katkı veya ilave bileşen içermemesi gerekmektedir.
“Taze” ve “günlük” ifadeleri için de kesin kurallar belirlendi; örneğin, “günlük” ifadesi yalnızca 24 saat raf ömrü olan ürünlerde kullanılabilecek. Dondurulmuş veya işlenmiş ürünlerde “taze” ifadesine izin verilmeyecek. Vegan ve vejetaryen ürünler için de yeni düzenlemeler getirildi. Bitkisel ürünlerde “süt”, “peynir” veya “yoğurt” gibi hayvansal çağrışım yapan terimlerin kullanımı yasaklanırken, “vegan peynir” gibi isimlendirmeler de geçersiz kılındı. Bunun yerine, “bitkisel bazlı içecek” gibi ifadeler kullanılabilecek. Ayrıca, ürünlerin hayvansal gıdaların yerini alıyormuş gibi tanıtılması da kısıtlandı.
“Katkısız” ve “içermez” ifadelerine dair de standartlar belirlendi; “yüzde 100 katkısız” gibi tanımlar yasaklandı. Bir ürünün içermediği bileşenler üzerinden pazarlama yapılması da yasaklandı; örneğin, “palm yağı içermez” veya “glukoz şurubu içermez” gibi ifadelerin yanıltıcı olabileceği düşünülmektedir. Gıda etiketlerinin, yalnızca bilgi vermekle kalmayıp, aynı zamanda tüketicinin doğru ve bilinçli tercihler yapabilmesi için açık, net ve yanıltıcı olmayan bir yapıda olması zorunlu hale geldi. Toplu tüketim alanlarında, gıdanın bileşenleri ve enerji değerleri hakkında bilgi vermek amacıyla menüler, yazı tahtaları, broşürler, karekodlar ve dijital ekranlar gibi araçlarla tüketicilere ulaşılması gerekmektedir.
